سبد خرید خالی می باشد
  • ایمیل :

  • تلفن : 6-35493001-031

آجرنما

آجرکاری تزئینی در معماری معاصر
آجرکاری تزئینی در معماری معاصر به عنوان یک هنر شناخته شده است و معماران و مهندسانی که با بهره‌مندی از آجر نماهای داخلی و خارجی بناها را ساخته اند، هنرمندان با سلیقه و نامداری می باشند. یکی از بزرگ ترین پیامدهای استفاده از مصالح اجری با کیفیت و منحصر به فرد، ظهور جلوه های هنری خاص در کالبد ظاهری آن، در سطح شهرها می باشد. از لحاظ تاریخی، هنر آجرکاری اولین معماری به شمار می آید که توانسته خود را با مفاهیم زیباشناختی جهان سازگار نماید، و توسط تمام افراد جهان مورد استقبال قرار گیرد. 

تقریبا در انواع آثار و بناهای هنری، هر چه ریزه کاری ها و دقت در خلق تزیینات در سازه های آجری بیشتر شود، می توان گفت که با اثر ماندگارتری رو به رو خواهیم بود. بسیاری از معماران تمام وقت و عمر خود را صرف تولید یک اثر آجری کرده ‌اند.

اصرار هر چه بیشتر هر هنرمند برای استفاده از آجرکاری تزئینی در خلق نماهای آجری، همواره باعث شده تا میزان زیبایی و ماندگاری در آن آثار بیشتر شود.

آنچه که از قدیم مد نظر معماران و مهندسان قرار گرفته است، ساختن بناها و سازه هایی می باشد که هم به عنوان آثاری منحصر به فرد و هم راهی برای کسب درآمد محسوب شود. در واقع معمار باید در کنار دقت در انجام کار و صرف وقت کافی برای تولید یک بنای اجری، به تکنیک ‌هایی دست پیدا کند تا به روند دقت و تولید خود سرعت بخشیده، و آثار منحصر به فرد و مؤثری بر جای گذارد.

امروزه در هر نقطه از جهان هم می‌توان دید که با زیاد شدن تکنیک ‌های دقت و سرعت در معماری، سبک‌ های مختلفی در ساخت نماهای آجری پدید آمده ‌است، و جایگاه آجرکاری تزئینی را برجسته تر کرده است.

در یک نگاه کلی، دوره سلجوقیان، عصر گسترش فوق العاده معماری و هنر اجرکاری بوده و در این دوره است که هنر اجر کاری در ایران، تا سواحل مدیترانه، آفریقا، مصر و سوریه پیش رفت و در سبک معماری آن ها نفوذ پیدا کرد. اما در دوره معاصر نیز، هنر اجرکاری تحت تأثیر عوامل فراوانی قرار گرفت و همین امر سبب جهانی شدن تزئینات آجرکاری گردیده است. دوره‌ای که از عصر قاجار و متأثر از غرب به آرامی شروع شد و در دوره پهلوی اول، شتاب روز افزون گرفت. در این دو دوره اخیر، آنچه بیشتر خود را نمایان ساخت، طرح و نقش هایی تازه بود که به صورت چشمگیری، در کنار گنجینه ‌های معماری معاصر قرار گرفت. حضوری که در تلفیق و ترکیب با هنر اصیل گذشته به طرح‌ ها و نقش‌ هایی تبدیل شد که آجرکاری تزئینی در معماری نیز در این دسته قرار گرفته است و همه این طرح و نقش‌ های آجری، چه از گذشته و چه در دوران معاصر، جزء میراث تاریخی و فرهنگی جهان قرار گرفته ‌است.

Decorative Bricks

تنوع شیوه های آجرکاری تزئینی
جایگاه آجرکاری تزئینی در معماری معاصر، بخش جدایی ناپذیر از بناها و معماری هر فرهنگ و سرزمین می باشد. این موضوع در معماری جهانی جایگاه رفیع و ارزشمندی دارد. هنر آجر کاری چه در نماهای داخلی یا نماهای خارجی، زمینه پیوند گسترده دیگر هنرها با هنر آجرکاری شده است. مطالعات کارشناسان بر روی بناهای تاریخی آجری، نشان دهنده ی این موضوع است که همه این آثار، از ارتباط انسان ‌ها، تلاقی فرهنگ ‌ها و رویش اندیشه ‌ها و اعتقادات پدید می‌آید. 

کشف و به کارگیری مصالح و فنون تازه در آجرکاری تزئینی ، در هیچ جای دیگر با چنین ذوق و آگاهی همراه نبوده است.

دوره سلجوقی یکی از مهمترین دوران جلوه هنر اسلامی در معماری بوده و موجب تحولات بسیاری در هنر ایرانی، خصوصا تزئینات گردیده است. تزئینات اجرکاری سلجوقیان، از لحاظ تکنیک و تنوع طرح، کمال خود را در معماری آجری ایران نشان داده است. به طوری که پس از سلجوقیان چنین تزیینات منحصر به فرد، در نهایت زیبایی و مهارت بی مانند، کمتر دیده شده است. این هنر، در دوره معاصر اگرچه اصالت و گستردگی گذشته را ندارد، اما تنوع و بیان متفاوتی به خود گرفته است، چرا که از یک طرف خلق پدیده های هنری و تجربه های تاریخی به صورت مجموع های غنی از گذشته را با خود دارد و از طرف دیگر، تحول جدید ارتباط با دنیای مدرن و عصر حاضر، که پیوند ها و ارتباط های ساده تری را ایجاد کرده و باعث بروز پدیده های تازه، مختلف و متنوع در هنر اجرکاری شده است. با اینکه دوره سلجوقی عصر طلایی تزئینات آجرکاری بوده و در هیچ یک از دوره های بعد از آن تکرار نشده است، اما هنر تزئینی آجرکاری در دوره معاصر و به ویژه در عصر پهلوی اول، علی رغم تنوع سبکی در معماری، توانسته است تعدد ترکیبات طرح و تنوع نقش و سبک ها را ایجاد کند که در مقطع معاصر به عنوان شیوه شاخص، منحصر به فرد و بازگوکننده هنری ایرانی است.

اجرکاری تزئینی در معماری دوره پهلوی اول، تقریبا از تعدد سبکی در معماری برخوردار بوده است. در واقع بناها و آثار آجری ایجاد شده در این دوره، تلفیقی از تداخل اندیشه‌ ها و نگرش دو سویه یا چند سویه می باشد؛ از یک طرف نگرش دوری از تفکر سنتی یا مذهبی، از طرف دیگر بازیابی و احیای دوره اقتدار باستانی و از جانب دیگر نگرش مدرنیته و طلب کردن پدیده‌ های غربی و فرنگی، سه دیدگاه فکری بود که موجب شد سه نگرش سبکی در معماری دوره پهلوی اول حاصل گردد.

ساخت و ساز متنوع و انبوه سازان اجری در دوره پهلوی اول، به ویژه ساخت بناهای دولتی و عمومی، امکان جستجو و مطالعه دقیق تر و بیشتر تنوع و دسته بندی را در تزیینات آجری معماری این دوره فراهم می آورد. سه سبک متنوع در معماری دوره پهلوی اول، سبک سنتی اسلامی، شیوه باستانی، شیوه غربی و مدرن، اگر چه رویکرد سبکی خود را در یک دوره تحول و تغییرات شدید سیاسی و اجتماعی و فرهنگی ایجاد کردند، اما به جهت فشردگی زمان (دوره بیست ساله)، بناهایی پدید آمدند که به گونه‌ای مشخص، شیوه‌ای ترکیبی از دو یا سه سبک ذکر شده هستند.

به صورت کلی هنر آجرکاری در دوره پهلوی اول، مجموعه‌ای ترکیبی، متنوع و تلفیقی از تزیینات را پدیده آورده است.

هنر آجرکاری

آجرکاری تزئینی در معماری معاصر جهان اسلام
معماری اسلامی به عنوان یکی از متداول ترین و موفق ‌ترین شیوه‌ های معماری در تاریخ آجرکاری جهان قابل بازشناسی است. در یک نگاه جامع می‌توان یک پیوند عمیق، ارزشمند و جاودان را در بناهای اسلامی باز شناسی کرد، که موجب شده تمامی آن ها در قالبی واحد، با عنوان معماری اسلامی در کنار یک دیگر قرار گرفته و در سراسر جهان شناخته شوند. 

تنها پس از پیروزی های پی در پی و آشنایی اعراب با تمدن ایران و روم بود که مساجد با تأثیر از معماران این تمدن ها، به گونه‌ای دیگر توسط معماران تازه مسلمان ساخته شدند. همچنین آن ها بودند که اولین گام را در به کارگیری معماری اسلامی، در سرزمین های خود برداشتند. با توجه به احکام اسلامی، نظیر حرمت ساخت کاخ در اسلام، که نشان دهنده ی اشرافیت، اسراف و فاصله گرفتن رهبران جامعه اسلامی از مردم و غیره، و مقایسه آن با معماری رایج در تمامی دوران خلفای اسلامی ازخلیفه سوم عثمان تا حکومت و امپراطوری عثمانی بوده، این نکته را نشان می‌دهد که کاخ سازی در تمامی دوره ها در زمینه معماری اسلامی رواج داشته است و از لحاظ دینی، بناهایی نظیر قصرالحمرا در اسپانیا، کاخ اخیضر در شام و تمامی دارالخلافه ‌ها را نباید در دسته بندی معماری دینی و اسلامی آورد، حال آنکه هرکدام از این بناهای یاد شده نشانی از هنر و تعالی معماری اسلامی به شمار می‌آیند.

پروفسور "اکاشه"، هنرمند و هنرشناس بزرگ مصری، در مورد هنر آجرکاری و بناهای آجری گفته است که: جهان باید هنر را در آثار و بناهای آجری در کشورهای مختلف، خصوصا در معماری اسلامی ایران جست و جو کند.

اجرکاری در معماری

هنرمندان و معماران بزرگ جهان، همواره به طور عمیق و گسترده، آجرکاری تزئینی و ویژگی های هنری آن را در سراسر جهان مورد بررسی قرار داده اند. آنان ادعا دارند که همه ی افراد باید معماری اسلامی را به خوبی بشناسند. معماری اسلامی عثمانی، ارزش های معماری مسجد قرطبه با 580 ستون و قوس های در هم تنیده را به خوبی درک نمایند. همچنین مساجد معماری اسلامی کشورهای مسلمان شاخ آفریقا، خصوصا شهر فاس مراکش، مساجد موجود در قاهره، شهر هزار و دیگر بناهای آجری را بسیار خوب بشناسند. علاوه بر این معماری اسلامی مساجد کشورهای سوریه، اردن، قدس، و بارگاه مقدس امامان را در عراق به طور دقیق مورد بررسی قرار دهند.
هنرمندان و معماران بزرگ دنیا، معماری اسلامی کشورهای آسیایی، خصوصا ازبکستان، پاکستان، هند، اندونزی و...، به خصوص معماری جدید مساجد مالزی را کنجکاوانه مطالعه کرده اند. آنچه که میان همه ی محققان و اندیشمندان معماری در جهان مشترک است، آجرکاری تزئینی در معماری مساجد، مدارس علمیه و بقاع متبرکه، ایران را سرآمد ارزش های معماری اسلامی جهان می دانند.

فروش آجرنما اصفهان

سخن پایانی
پروفسور ابراهام پوپ که تمام عمر خود را صرف تحقیق و پژوهش آثار معماری ایران کرده است و 16 جلد کتاب در مورد هنر آجرکاری در معماری ایران را به چاپ رسانده است، وصیت کرد: پس از مرگم مرا در کنار "زاینده رود اصفهان" دفن کنید، تا روح من پس از مرگم، جستجوگر ارزش های معماری ایران، خصوصا مساجد ایران باشد، چرا که در زمان حیاتم نتوانستم آن طور که لازم و مؤثر است، مورد پژوهش قرار دهم.